Op weg van Oeganda naar Rwanda


Het VVV-kantoor van Oeganda had me geadviseerd niet met het openbaar vervoer naar het buurland te reizen. De wegcondities enzovoort, het was niet helemaal betrouwbaar. Ik zou comfortabeler naar Rwanda komen met de privé-transfer van een safaribureau. Ik zou het advies krijgen om dit te doen. $ 250 voor 400 kilometer weg? Dure uitgaven, maar misschien zou dat nog steeds mogelijk zijn geweest. Ik heb er bewust tegen besloten. Het was niet het geld.

Daarom zit ik in een minibus met mijn rugzak op mijn knieën. Ik stond gewoon op straat en minder dan vijf minuten later stopte de eerste bus naar het zuiden. Het is vreselijk smal, net als elke minibus tussen Dar es Salaam en Johannesburg is vreselijk smal, maar dat stoort me niet. Integendeel, ik vind het prettig om tussen mensen te zitten in plaats van in een Toyota met airconditioning.

Ik ben naar Oeganda geweest voor twee rapporten over het Rwenzori-gebergte en het Queen Elizabeth National Park. Trekking en safari. Het officiële onderzoek is voorbij, maar ik heb nog een paar dagen over. Ik wil naar het zuiden, via Rwanda naar het oosten van Congo, en daarvoor moet ik naar Kigali gaan – volgens Google Maps een rit van zeven uur. Ik weet dat het daar nooit komt, niet alleen vanwege de grens.

LANGZAAM, LANGZAAM

De bus stopt om de paar minuten in een dorp: Rubirizi, Ndeke, Ryeru, Lutoto. De nederzettingen bestaan ​​uit eenvoudige hutten en huizen, hoe beter ze dichtgemetseld zijn, hoe slechter ze zijn gemaakt van klei. Koeien, geiten, soms een varken. Als kinderen me achter het raam zien, zwaaien ze en lachen ze. Op elke hoek is er een "geautoriseerde dealer" die alles verkoopt, in elk dorp is er een telecomwinkel waar u simkaarten kunt krijgen. De vaste telefoon werd eenvoudig technisch overgeslagen.

EN - 300x250
EN - 970x250

Een huwelijksfeest gloeit voorbij, roze linten op de auto's, de mannen in het pak, de vrouwen in de jurk, de lippenstiftpony. Veel motorrijders dragen echter donsjacks. Is het niet te heet? In elk geval zweet ik, maar het zweet van de eerlijke reiziger die zich overgeeft aan het land zoals het is: langzaam, comfortabel, maar luid, zonder een dienstregeling. Volgende doel: Mbarara.

In Mbarara legt een man in de minibus me uit dat ik van trein moet veranderen als ik naar het zuiden naar de grens met Rwanda wil. We rijden drie uur totdat we de plaats bereiken. Het verkeer is zwaar. Vrachtwagens, auto's, zwaar beladen motorfietsen. Rechts van de weg was een enorme steiger, vervolgens een supermarkt, een boekhandel, het Lake View Resort – een hotel met een zwembad. Trek daar een paar lijnen en spoel het stof van de straat af, dat zou iets zijn. Maar ik wil doorgaan, een reis maken. Ik heb geen idee waar ik vannacht ga slapen. Er zal ergens een bed op me wachten.

OP WEG

Deze lege ruimte in mijn reisplan maakt me niet ongemakkelijk. Het kalmeert me. Ik word meer en meer ontspannen naarmate de dag eindigt in het langzame ritme van het dagelijkse Oegandese leven. Op mijn recente reizen was transport slechts een middel tot een doel: ik wilde ergens naartoe gaan om erover te schrijven, dus zat ik in vliegtuigen, bussen en auto's. Hier in het zuiden van Oeganda doet de afstand tussen de reisbestemmingen zich gelden als een opwindende attractie die net zo goed kan worden genoten als wandelen en dieren bekijken. Ik moet mezelf gewoon laten gaan. Zitten en kijken, zweten en vies. Wat een luxe.

Dat kan natuurlijk alleen worden gezegd door iemand die uit een rijk land als Duitsland komt, uit een veilig werkleven met vakantierechten en voordelen. Een Amerikaan vertelde me ooit over haar werk bij een NGO in Burundi. De organisatie was vastbesloten ervoor te zorgen dat mensen een redelijk woord kregen. Dat vermindert het risico om met zoveel ziekteverwekkers besmet te raken. Daar had ik nooit aan gedacht. Wat ik thuis leuk vind, zijn mijn koffiezetapparaat en het handgeknoopte Berbertapijt. De vloer is er gewoon.

We stoppen op een parkeerplaats in Mbarara. Daar duurt het een half uur voordat de volgende minibus naar de Rwandese grens wordt geperst en klaar is om te gaan. Onderweg kijk ik uit het raam en laat de gedachten gaan waar ze nodig zijn. Heb je tijden. Ik heb geen plannen vandaag.

De bus steekt een berg over, het is buiten al donker geworden. De nacht is pikzwart. De weg maakt scherpe bochten, maar verleidt de bestuurder niet om te vertragen. Het beperkte zicht ook niet. Om de paar honderd meter werden remslapers over het asfalt getrokken dat de hele dag bij ons is geweest. De bestuurder heeft uren na elke drempel het gaspedaal volledig ingetrapt om voor de volgende drempel abrupt te remmen. Het lijkt me onzinnig, maar ik kan er niet overstuur van raken. Waar moet ik slapen?

EEN NACHT IN CABAL

De laatste grote stad vóór de grens is Kabale. We bereiken de plaats rond tien uur. Straatverlichting, appartementsgebouwen en gesloten winkels, waarvan de gevels uit het donker gluren. Ziet er niet uitnodigend uit. Een transitstation voor lange-afstandsrijders, denk ik. Aan de rechterkant van de straat zie ik een bord met de tekst "Hotel" vanuit de bus. Ik denk niet lang na. Als de auto stopt, stap ik uit en loop ik de straat terug.

EN - 728x90

Er is een bar op de begane grond van het hotel, er zijn een half dozijn mannen aan de bar, die allemaal al een half dozijn lege bierflessen voor zich hebben. Je kijkt me aan. Mijn blik weet niet waar. Waar ben ik hier terechtgekomen? In een vreemde stad 's nachts met een stel dronken jongens wiens humeur ik niet kan beoordelen. Alsof het de meest voorkomende zaak ter wereld is, ga ik naar de barman en vraag om een ​​kamer. Laat niets zien. En alsof het de meest voorkomende zaak ter wereld was, overhandigde de barman me een sleutel met een nummer en wees me de weg naar de trap naar de eerste verdieping. De nacht kost acht euro.

EN - 250x250

Het hotel met zijn binnenplaats doet me denken aan een gevangenis. Het is moeilijk te zeggen wie hier nog meer verblijft, die ook mijn aankomst heeft ontdekt. Hoe dan ook, ik zorg er drie keer voor dat het hangslot op mijn kamerdeur op slot is. Ik spreidde mijn slaapzak op het bed. De badkamer is vies, de wc-bril afgescheurd. Een badkuip is klaar om te wassen en een kraan komt uit de muur. Ik gebruik flessenwater om mijn tanden te poetsen. Ik ben niet van plan om te douchen.

OVER DE GRENS

De volgende ochtend sta ik om zeven uur op, pak mijn spullen in, betaal voor de accommodatie en stap een zonnige ochtend tegemoet. Ik loop door de straat. Na twee minuten stopt een motorfiets naast me. De bestuurder vraagt ​​waar ik naartoe wil. Aan de grens, zeg ik. Het ligt twintig kilometer ten zuiden van de stad. Natuurlijk wil de jonge man me rijden. We onderhandelen over een prijs en ik spring op.

Motortaxi's worden in Oeganda geroepen boda-boda, Ik leer van mijn chauffeur wat anders is dan het Engelse woord grens voor grens omdat motoren al lang worden gebruikt voor grensoverschrijdende smokkel naar Kenia.

In Kampala is er de Bodaboda 2010-groep, die oorspronkelijk was opgericht om de politie te ondersteunen, maar die al snel mensen begon lastig te vallen – een soort schaduworganisatie die onder de regering valt. Maar de hoofdstad van Oeganda is ver weg. Ik bereik de grens ongehinderd.

Ik geef mijn laatste Oegandese shilling aan een bedelaar. Het duurt maar een paar minuten voordat ik de uitreisstempel heb. Dan naar de Gatuna Border Post. Ik wacht langer in het Rwandese toegangsstation, veel drukte, dan krijg ik mijn Visa bij aankomst. Een vriendelijke officier doorzoekt zorgvuldig mijn grote rugzak. Rwanda heeft plastic zakken volledig afgeschaft en import is verboden. Ik moet een tas inleveren met mijn vuile wandelschoenen erin, en het voelt absoluut goed voor mij, de eco-zondaar uit het noorden van de wereld. "Natuurlijk, natuurlijk," ben ik het eens. Een touringcar naar Kigali staat klaar omdat in Rwanda alle wegen naar de hoofdstad leiden.

BIJEENKOMST MET EEN PRIESTER

Rwanda. Een woord dat bijna synoniem is met genocide. Iedereen die "Rwanda 94" in wereldwijde politieke discussies fluistert, veroorzaakt feilloos horror. De decennia van etnische spanningen in het land culmineerden in de moord op minstens 800.000 Tutsi en gematigde Hutu binnen enkele weken. Je denkt er natuurlijk aan als je Rwanda binnenkomt. Je kunt er niets aan doen.

Mijn eerste indruk is volledig banaal: er zijn geen remdrempels op de weg – en toch racet de bus niet. Bijna niemand rijdt te snel op straat, u houdt zich aan de snelheidslimiet. De straffen zijn streng, leer ik, het wordt strikt gecontroleerd. Buiten passeren de thee- en koffieplantages daarom langzamer. Wolken liggen op groene bergen. Het regent een beetje.

Een man uit Nairobi zit naast me, we praten. Hij was een gangster en droeg altijd een pistool. Tegenwoordig is hij pastoor en runt hij een weeshuis. "Vroeger beroofde ik mensen, nu beroof ik zielen voorgoed." Amen. Kun je zo'n zin spontaan bedenken?

We wisselen telefoonnummers uit. De Keniaan zal me later schrijven en foto's van de kinderen sturen. En vraag om een ​​donatie. Ik antwoord dat ik waarschijnlijk zelf naar Nairobi moet komen, misschien zal dat ooit gebeuren. Het verhaal van Saul tot Paul is natuurlijk sterk. Ik wil haar geloven.

De bus arriveert bij het stadsverkeer van Kigali en uiteindelijk een busstation. "Zegene u, mijn vriend." Ja man, zegen u.

BEZIENSWAARDIGHEDEN IN KIGALI

Ik neem een ​​taxi naar een hostel dat ik van tevoren heb gekozen. Het duurt een paar minuten voordat ik merk wat Kigali onderscheidt van andere grote steden in Oost-Afrika. Maar dan is het duidelijk: er is nergens afval. In plaats daarvan zie je onberispelijke bloembedden.

De bewoners maken de stad samen schoon elke laatste zaterdag van de maand, legt de taxichauffeur uit. Het heet Umuganda (samenkomen voor een gemeenschappelijk doel). Kehrtag. Iedereen die niet deelneemt, moet een boete betalen. Een programma dat Berlijn goed zou doen, maar in de Duitse hoofdstad zou een dergelijke regeling onmiddellijk een opstand uitlokken. Dagvaarding! State Police!

Ik blijf een dag en een nacht in Kigali. De stad lijkt mij rustig, ordelijk en veilig. Langdurig president Paul Kagame zou het land hebben verzoend en een economisch wonder hebben veroorzaakt. Om dit te bereiken, sterven oppositiepolitici soms in onzekere omstandigheden. De gewaardeerde heerser accepteert geen kritiek van mensenrechtenverdedigers. Rwanda wordt nu beschouwd als het "Zwitserland van Afrika", een modelland. Wie zou kunnen ontkennen dat sommige dingen hier beter zijn gedaan dan in andere Oost-Afrikaanse landen? Ik, de kortetermijnbezoeker, althans niet.

Ik verken Kigali met motortaxi's. De chauffeurs hebben nog steeds een tweede helm bij zich. Ik stop bij het Inema Arts Centre en kijk naar hedendaagse werken van Rwandese kunstenaars. Ik bezoek ook het Kigali Genocide Memorial, een genocidemuseum. Daar leer ik dat het de Belgen waren die de bevolking tijdens de koloniale periode in Hutu en Tutsi verdeelden. De termen markeerden feitelijk sociaal-economische verschillen binnen de clans in de Rwandese samenleving. De Europeanen maakten het "races". En daarmee de basis gelegd voor een wreed conflict.

EEN SPECIALE PIZZA

Ik ontmoet een jonge Rwandese vrouw in een winkelcentrum. We ontmoeten elkaar 's avonds in een pizzeria op een half uur lopen van mijn hostel in een van de betere buurten. Ik ren door de warme avondlucht. Jolie vertelt over haar studies, over het dagelijks leven, over het gezin. Haar vader werd vermist tijdens de oorlog, ze wist niet waar hij was en of hij nog leefde. Ze noemt terloops deze enormiteit. Wat zeg je Ik huil bijna, maar ik besef hoe ongepast dat zou zijn. Ons gesprek is vrolijk. Het levenspad van deze vrouw is zo vreemd voor mij, en toch zitten we gewoon samen boven een pizza. Madness. Er is zoveel buiten mijn kleine leven.

Een cliché dat vaak waar is: ontmoetingen met mensen zijn het belangrijkst tijdens het reizen. En de vrijheid om het ongeplande te laten ontstaan. Minibus in plaats van Toyota. Deze toe-eigening van de wereld met ietwat avontuurlijke middelen verandert de wereld in je eigen geest. Het overwint drempels van gedachten, scherpt empathie, verlicht spanning in de geest.

Na het eten loop ik met Jolie door de nacht Kigali, we hebben nog een ijsje. Dan scheiden onze wegen.

"Wat leuk je te ontmoeten." En hoe!

Source: https://www.reisedepeschen.de/unterwegs-nach-ruanda/